آخرین اخبار

23. بهمن 1398 - 18:51   |   کد مطلب: 30667
بسیاری از جامعه‌شناسان معتقدند با رشد تفکر و اندیشه، تقویت ایمان، بصیرت و توسعه فرهنگ و همچنین تفکیک اعتقادات مذهبی از باورهای غیرعقلانی می‌تواند پدیده خرافه‌پرستی را در جامعه مهار کرد.

به گزارش بهارانه، به نقل از همدان پیام، خرافه به‌عنوان یک پدیده اجتماعی که همواره در طول تاریخ با بشر همراه بوده به‌اعتقاد شماری از تحلیلگران اجتماعی و روانشناختی این روزها در ظاهر متحول و مدرن شده است، مانند سقوط شهاب سنگ و تحقق آرزوها، لمس چوب به‌منظور دستیابی به آرمان‌ها، یونجه 4 برگ و گشودن بخت و اقبال و نحسی شکسته‌شدن آئینه و شیشه، نحسی عدد ۱۳ و تقدس عدد7.

به گفته برخی کارشناسان این خرافه‌پرستی به‌سبب ناآگاهی و جهل، تقلید کوکورانه از سنن پیشینیان، ضعف ایمان و اعتقاد، تنبلی و کاهلی، ناتوانی، کاهش اضطراب و هیجان، کسب آرامش و دستیابی به اهداف و خواست‌ها بروز می‌کند و موجب کاهش اعتماد به‌نفس، خودبینی و خودباوری، درک نکردن نقاط قوت و ضعف و اختلال در عزم و اراده و کسب موفقیت می‌شود.
بسیاری از صاحب‌نظران همچنین اشتیاق بشر برای فهم آینده را نیز یکی‌از مهم‌ترین دلایل توسعه و گسترش خرافه در جوامع ذکر می‌کنند که بازار کار فالگیران، رمالان و دعانویسان را رونق می‌بخشد و آدمی را برای دستیابی به پیشرفت در انتظار بخت و طالع قرار می‌دهد.
این آسیب اجتماعی که در سطح جامعه هم بی‌شک با توسعه ایستایی و سکون پیشرفت کشور را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد، گاه گریبانگیر جوانان، روشنفکران و فرهیختگان نیز می‌شود؛ آسیبی که به‌طور حتم باتقویت ایمان، فرهنگ و دانش بشری کاهش می‌یابد.
یک روانشناس و استاد دانشگاه در این‌باره به ایرنا گفت: خرافات از باورها و اعتقادات اشتباه آدمی نشأت می‌گیرد. یکی‌از مه‌ترین علل شکل‌گیری این اوهام سستی و کاهلی است؛ در برخی مواقع آدمی برای دستیابی به‌اهداف و خواست‌ها با دشواری روبه‌رو می‌شود و بنابراین نقاط‌ضعف و عدم توانمندی را به اوهام و خرافات ارتباط می‌دهد.
مهدی عسکری‌پور افزود: تکرار مداوم این اقدام که به‌منظور کاهش و رفع اضطراب انجام می‌پذیرد به‌تدریج و با گذشت زمان به باور و اعتقاد آدمی تبدیل می‌شود. به‌عنوان مثال انتخاب عدد 7 در قرعه کشی به‌عنوان عدد مقدس که در برخی‌از جوامع رایج است به‌سبب کاهش هیجان و اضطراب است.
در حقیقت آدمی برای دستیابی به آرامش نیازمند یک قدرت ماوراءالطبیعی است و این هدف با بهره‌گیری از رمل، اسطرلاب و خرافه محقق می‌شود.
این مدرس با بیان اینکه اعتقاد به‌وهم و خرافه گاه در قشر جوان و فرهیخته نیز مشاهده می‌شود، افزود: ظاهر خرافات به‌تدریج متحول شد؛ به‌عنوان مثال اعتقاد به دعانویسان به‌منظور پیش‌بینی برخی مباحث به اعتقاد به فال قهوه و تاروت تغییر شکل داد، به‌عبارت دیگر ظاهر این باور متحول و مدرن شد؛ اما اعتقاد به افسانه و خرافه از بین نرفت.
عسکری‌پور اضافه کرد: گاه برخی عالمان نجوم و مفسران دینی نیز به‌سبب تعابیر اشتباه و افراطی دین و همچنین علم نجوم و ستاره شناسی گرفتار موهومات می‌شوند. یکی‌از مهم‌ترین آثار و تبعات مخرب اعتقاد به خرافه تضعیف باورها، هنجارها و عملکردهای اجتماعی است که بی‌شک توسعه و پیشرفت یک جامعه را موجب می‌شود. این آسیب همچنین در سطح فردی و اجتماعی موجب توقف و رکود می‌شود زیرا آدمی برای دستیابی به اهداف و خواست‌ها وابسته به زمان معین توسط فال‌گیران است.
به گفته عسکری‌پور ضعف، سستی و کاهلی نیز از نتایج این اعتقاد محسوب می‌شود و جامعه را از پویایی خارج می‌کند.
 خرافه‌پرستی خودباوری را کاهش می‌دهد
وی افزود: اعتقاد و باور به خرافه همچنین سبب عدم پذیرش مسئولیت و شکست در سطح فردی است؛ به‌عبارت دیگر آدمی مسئولیت اقدامات خود را نمی پذیرد و آن را به طالع نسبت می‌دهد.
این روانشناس گفت: این امر اعتماد و عزت نفس را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد؛ موفقیت‌ها را ناشی از بخت و اقبال می‌بیند و بر این اساس خودبینی و درک نقاط ضعف و قوت را از بین می‌برد.
عسکری‌پور همچنین در مورد کاهش و رفع خرافه‌پرستی گفت: اعتقاد به خرافه در برخی جوامع با باورها و اعتقادات دینی - مذهبی عجین شده است. بر این اساس گاه برخورد و مواجهه با خرافه‌پرستی به رویارویی با دین و اعتقادات دینی و مذهبی تعبیر می‌شود.
وی افزود: بنابراین آسیب‌شناسی درباره تمایز خرافه و باورهای مذهبی باید از طریق کارشناسان دینی - مذهبی و روانشناسی و اجتماعی انجام پذیرد؛ به‌عبارت دیگر یک تعریف دقیق و جامع از وهم و خرافه و چگونگی پیدایش مشخص و به جامعه بازتاب داده شود.

انتهای پیام/

دیدگاه شما

پایگاه خبری تحلیلی نشاط شهر
کانال تلگرامی پایگاه خبری بهارانه