آخرین اخبار

2. آذر 1395 - 0:59   |   کد مطلب: 18852
ثبت اصفهان به عنوان شهر جهانی صنایع دستی و از سویی دیگر خبر ایجاد دبیرخانه مرکزی شهر جهانی خاتم در شیراز، سبب ایجاد نوعی رقابت و دیدگاه گاهی ناسالم میان برخی از هنرمندان، خبرنگاران و کارشناسان شده است. ایمنا از طریق واکاوی این موضوع و گفتگو با سرپرستان معاونت صنایع دستی استان های اصفهان و فارس، به بررسی این موضوع پرداخته است.

به گزارش بهارانه، به نقل از ایمنا، خاتم هنر آراستن سطح اشیاء چوبی به‌ صورتی شبیه موزائیك با طرح و نقش هندسی است. این نوع پوشش تزئینی سطوح از تركیب و نشاندن چند ضعلی‌های منظم هندسی بر بستری از چوب به‌دست می‌آید. زمان آغاز این هنر به‌ طور دقیق مشخص نیست و چه مكان و منطقه‌ای خاستگاه اولیه آن بوده به‌طور دقیق مشخص نشده است.
مهرماه سال گذشته، اعتبارنامه مربوط به انتخاب اصفهان به‌عنوان «شهر جهانی صنایع‌دستی»، طی مراسمی از سوی «غدا هیجاوی» رئیس شورای صنایع‌دستی آسیا و اقیانوسیه به معاون رئیس‌جمهوری و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری اعطا شد. یکسال بعد، پنجشنبه 27 آبان ماه، خبر ایجاد دبیرخانه مرکزی شهر جهانی خاتم از سوی معاون صنايع‌دستي و هنرهاي سنتي استان فارس اعلام شد. زهرا الحمدي اشاره نمود که اين دبيرخانه با محوريت واحدهاي آموزش و توسعه و ترويج در معاونت صنايع‌دستي استان فارس راه‌اندازي شده و  تهيه پروپوزال پيشنهاد شيراز به‌عنوان شهر جهاني خاتم در دستور كار قرار گرفته است. زهرا الحمدي خاطرنشان ساخت که در جلسه‌اي كه با مسئولان حوزه‌های چهارگانه بازرگانی، توسعه و ترویج، حمایت از تولید و آموزش برگزار شد، برنامه تهیه و تنظیم طرح پیشنهادی به صورت اجرایی بررسي و مقرر شد طرح نهایی بر اساس دستورالعمل اجرایی ارائه شده توسط شورای جهانی و پس از تنظیم، براي اخذ تاییدیه اجرایی به دبیرخانه مرکزی شهرهای جهانی مستقر در معاونت صنایع دستی کشور ارسال شود.
ثبت اصفهان به عنوان شهر جهانی صنایع دستی، رویدادی تکرار نشدنی
سرپرست معاونت صنایع دستی استان اصفهان در گفتگو با خبرنگار ایمنا ضمن اشاره به تفاوت خاتم‌کاری اصفهان و شیراز اظهار داشت: یکی از تفاوت‌های هنر خاتم‌کاری در شیراز و اصفهان، تعداد گره هایی است که استفاده می شود، به عبارتی خاتم اصفهان 6 گره دارد و در خاتم شیراز از 5 گره استفاده می شود، اما در مراحل ساخت تفاوتی وجود ندارد.
جعفرصالحی افزود: تنها اصفهان از ایران و جیپور از کشور هندوستان به عنوان شهرهای جهانی صنایع دستی در یونسکو ثبت شده اند، اصفهان شهر جهانی صنایع دستی است و مطمئن باشید این اتفاق دیگر برای هیچ شهر دیگری نه تنها در ایران بلکه در جهان روی نخواهد داد.
وی با اشاره به این که به زودی شهر کاشان به عنوان شهر ملی و جهانی صنایع دستی نساجی سنتی و شهرضا به عنوان شهر ملی و جهانی صنایع دستی سفال و سرامیک معرفی خواهند شد، تصریح نمود: استان اصفهان بالاترین حجم تولید صنایع دستی را در کشور دارا است و به لحاظ تولید و تنوع از رتبه اول در سطح کشور برخوردار است و در این زمینه، مدارک و مستندات بسیاری درباره اصالت صنایع دستی اصفهان وجود دارد.
سرپرست معاونت صنایع دستی استان اصفهان با اشاره به تشکیل دبیرخانه شهر جهانی خاتم در شیراز، گفت: ما به هیچ عنوان حساسیت روی این موضوع نداریم که مثلاً شیراز به عنوان شهر جهانی خاتم مطرح بشود یا سایر شهرهای ایران در زمینه های دیگر صنایع دستی به صورت ملی و جهانی ثبت شوند، باید دیدمان را اینطور تغییر دهیم که هر شهری از ایران در زمینه های مختلف هنری و ازجمله صنایع دستی بتواند در سطح جهانی مطرح شود، افتخاری برای ایران محسوب می شود.
سرپرست معاونت صنایع دستی استان اصفهان ادامه داد: البته به این باورِ مهم یقین داریم که اصفهان در تمام شاخه های صنایع دستی دارای برند تاریخی است، اصفهان به عنوان شهر جهانی صنایع دستی در یونسکو ثبت شده است که نشان می دهد انواع صنایع دستی در اصفهان در سطح جهانی می درخشند و بدین لحاظ ثبت هریک از شهرهای ایران در زمینه های مختلف صنایع دستی، هیچ تأثیر سوء بر اصفهان به عنوان شهر جهانی صنایع دستی و هم چنین شهر خلاق در زمینه صنایع دستی نخواهد داشت.
وی تصریح نمود: اصفهان نه تنها در هنر خاتم بلکه در تمامی انواع صنایع دستی به عنوان شهرجهانی صنایع دستی ثبت شده است و لزومی به حساسیت درباره ثبت شیراز به عنوان شهر جهانی خاتم وجود ندارد و نباید هم دیدگاه ما دیدگاه رقابت منفی باشد. قطعاً مطرح شدن تمام شهرهای ایران در انواع صنایع دستی ازجمله ثبت شهر شیراز به عنوان شهر جهانی خاتم، برای شیراز، اصفهان و برای کل ایران افتخار است.
جعفرصالحی خاطرنشان ساخت: هفته آینده ازسوی معاونت گردشگری استان اصفهان، جشنواره سفره ایرانی و فرهنگ گردشگری در قالب معرفی غذاهای سنتی اصفهان با حضور 5 استان منطقه مرکزی کشور شامل تهران، البرز، مرکزی، قم، و اصفهان، به میزبانی اصفهان برگزار خواهد شد که همراه با این جشنواره، بخش صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان نیز نمایشگاه صنایع دستی شامل ظروف، سفره قلمکار، مبلمان و درمجموع صنایع دستی وابسته به هنر آشپزی در سازمان غله در ابتدای خیابان شیخ صدوق برگزار می شود.
وجود بیش‌ترین تعداد کارگاه های خاتم کاری در استان اصفهان
رئیس اتحادیه صنایع دستی استان اصفهان ضمن اظهار این نکته که ثبت شیراز به عنوان شهر جهانی خاتم تأثیر زیادی بر تولید و عرضه خاتم اصفهان نخواهد داشت اما این موضوع باید با همفکری و صحبت با هنرمندان خاتم کار اصفهان صورت می گرفت، به خبرنگار ایمنا گفت: در استان اصفهان بیش‌ترین تعداد کارگاه های خاتم کاری وجود دارد درحالی که این تعداد در کل شیراز انگشت شمارند. شهر خوراسگان، قسمتی از خمینی شهر، رهنان در هنر خاتم کاری در ایران سرآمد هستند.
عباس شیردل ادامه داد: محاسبات آقای نامورمطلق همیشه دقیق است و قطعاً موضوع ثبت جهانی شیراز به عنوان شهر خاتم با محاسبات دقیق ایشان صورت گرفته است. وی خاطرنشان ساخت: اصل هنر خاتم، از گره های سرامیکی آغاز شد که روی چوب کارمیشده است، بعد ها استاد گلریزخاتمی مادامی که از شیراز به اصفهان آمد روشی را که در آنجا کارمی کرد با اندک تغییراتی در اصفهان ادامه داد و اکنون بهترنی خاتم کاران دنیا ازجمله استاد کبیری و استاد قنبری در اصفهان فعالیت دارند.
ما باید ایران پُر از هنر را ارتقا ببخشیم و بیش از پیش معرفی کنیم
سرپرست معاونت صنایع دستی استان فارس در گفتگو با خبرنگار ایمنا، به تفاوت‌های خاتم کاری شیراز و اصفهان اشاره نمود و گفت: من بدون موضع گیری ناسیونالیستی عرض می کنم که در هنر خاتم کاری شیراز و در هنگام بستن گلهای لایه های خاتم از زری استفاده می شود که گل خاتم را منسجم نگه می دارد، هم‌چنین آسترداربودن لایه های خاتم شیراز و استفاده از چسب های غیرشیمیایی در ترکیب کار خاتم در هنر خاتم شیراز رعایت می شود و دلیل استحکام محصولات خاتم شیراز در شرایط جوی حتی در طوبت، استفاده از چسب‌های قالی است، که سه موردی که عنوان شد ازجمله تفاوت‌های میان خاتم‌کاری شیراز و اصفهان محسوب می شوند.
زهرا الحمدی افزود: باتوجه به تنوع صنایع دستی که در شهر شیراز وجود دارد، این شهر در رشته های خاص صنایع دستی مانند قلمزنی، خاتم و دست‌بافته ها دارای برندهای تاریخی است.
وی درباره پیشنهاد درباره مطرح شدن شیراز به عنوان شهر جهانی خاتم اظهار داشت: پیشنهاد ثبت جهانی شیراز به عنوان شهر خاتم از سوی معاونت صنایع دستی استان فارس عنوان شد که با نظر مساعد اداره کل میراث فرهنگی استان همراه شد و درنهایت، پروپوزال ثبت جهانی شیراز به عنوان شهر جهانی خاتم برای سال 2017 میلادی  تهیه شد.

سرپرست معاونت صنایع دستی استان فارس برخی نظرات ارائه شده درباره پیشی گرفتن اصفهان و ثبت جهانی این شهر به عنوان شهر جهانی صنایع دستی و از سویی دیگر عقاید مطرح شده درباره ثبت جهانی شیراز به عنوان شهر خاتم بدون درنظرگرفتن اینکه اصفهان پیش‌تر در زمینه صنایع دستی به ثبت جهانی رسیده است را بی اساس خواند و تصریح نمود: هر افتخاری برای هر یک از شهرهای ایران باعث خوشنودی تمام ایران است و باید به این موضوع باور داشته باشیم که همه جای ایران سرای من است.
الحمدی افزود: گاهی در مصاحبه ها از من می پرسند که فلان صنایع دستی در شیراز بهتر است یا اصفهان یا دیگر نقاط؟! من به شدت با این دیدگاه مخالف هستم و همیشه از آمار طفره می روم چراکه اصولاً جبهه گیرانه به موضوع نگاه نمی کنم.
وی گفت: هنر هنرمندان کشور، همگی دارای ارزش است و این مقایسه ها درصورتی که درجهت رقابت سالم باشد درست است و غیر از این، معنا ندارد و  به هنر این مملکت خدشه وارد می کند. اگر بگوییم اصفهان به عنوان شهر جهانی صنایع دستی ثبت شده و شیراز از این قافله عقب ماند، یک قیاس غلط است و هر گوشه از این سرزمین که بتواند به عنوان شهری جهانی ثبت شود میاه افتخار برای کل کشور است.
زهرا الحمدی ضمن اشاره به این که رویدادهایی مانند ثبت جهانی شهرها، یک نوع نمادین کردن این شهرها محسوب می شود، تصریح نمود: اینطور نیست که بگوییم مثلاً فلان شهر اگر در یکی از رشته های صنایع دستی به صورت جهانی ثبت شد، این قابلیت و این هنر در آن رشته فقط در آن شهر ثبت‌شده وجود دارد و در سایر شهرها اینگونه نیست! بلکه تمامی شهرها می توانند و البته باید در کنار یکدیگر به اعتلای انواع مختلف و متنوع صنایع دستی کمک کنند و ما باید ایران پُر از هنر را ارتقا ببخشیم و بیش از پیش معرفی کنیم.
سرپرست معاونت صنایع دستی استان فارس خاطرنشان ساخت: با توجه به ظرفیت های موجود در استان فارس در زمینه دست‌بافته ها و هم‌چنین منبت سنتی شهر آباده که سبک خاصی دارد و از برندی تاریخی برخوردار است و نسل به نسل تا به امروز منتقل شده است، درنظر داریم که پرونده ثبت شهر آباده را به عنوان شهر جهانی و ملی منبت را برای سال 2017 ارائه کنیم.
و در پایان...
صنايع دستي به عنوان گنجينه اي از تفکر، فرهنگ و تمدن قومي، تلطيف کننده فضاي بي روح و خشن زندگي صنعتي و ماشيني است و به همين دليل نبض تپنده سبد کالاهاي اقتصادي، فرهنگي- هنري خوانده مي شود. در این میان، هنر خاتم در طول پيدايش و تکامل خود سينه به سينه و از استاد به شاگرد و از پدر به پسر انتقال يافته و خواه ناخواه با تغييراتي به شکل امروزي درآمده است. در اين نقل و انتقال ها چه بسا رموز و اسرار کار که از ميان رفته و چه افسانه ها که جاي واقعيت را در اين فن گرفته است. شهر جهانی صنایع دستی یعنی اصفهان همراه و همگام با لالجین شهر جهانی سفال، تبریز شهر جهانی فرش، مشهد شهر جهانی سنگهای قیمتی و البته در آینده ای نزدیک شیراز شهر جهانی خاتم، می توانند به اعتلای شنایع دستی ایران زمین در جای جای این مرز پرگهر نقش موثر و شایانی داشته باشند که قطعاً این مهم، تنها با ایجاد رقابتی سالم و نگاهی خوش بینانه میسر است. اصفهان، لالجین، تبریز، شیراز، کاشان، شهرضا، آباده و دیگر شرهای ایران هر کدام در رشته های مختلفی از صنایع دستی مطرح هستند و باید با هم و درکنار هم به موفقیت های ملی و جهانی خود یاری رسانند. در این میان اما قطعاً اصفهان در تمامی رشته های صنایع دستی دارای برند است و به عنوان شهر جهانی صنایع دستی و شهر خلاق در زمینه صنایع دستی به ثبت جهانی رسیده است، این رویداد،  تکرار ناشدنی است اما ثبت جهانی دیگر شهرهای سرزمین آریایی مایه افتخار همه هموطنان در سراسر ایران است و هنرمندان ایران از اصفهان تا شیراز و لالجین و تبریز و سایر شهرها همگی ید طولانی در انواع صنایع دستی دارند که باید در  اعتلای بیش از پیش بکوشند.
12168/135/25
شیرین مستغاثی

کانال اطلاع رسانی: https://telegram.me/imnanews 

انتهای پیام/

دیدگاه شما

پایگاه خبری تحلیلی نشاط شهر
کانال تلگرامی پایگاه خبری بهارانه