آخرین اخبار

3. فروردين 1398 - 13:11   |   کد مطلب: 27932
حمام‌های تاریخی همدان یکی از جذاب‌ترین جاذبه‌های گردشگری این شهر است به طوری که در تمام شهرستان‌های استان حمام‌های تاریخی بسیاری وجود دارد که حتی تا همین چند سال پیش نیز مورد استفاده قرار می‌گرفت.

به گزارش بهارانه، به نقل از خبرگزاری فارس از همدان، از قدیم در همدان حمام‌های بسیاری وجود داشت به این شیوه که چند محله صاحب یک حمام بود. به دلیل خصوصیاتی که باید یک حمام داشته باشد، ظرافت‌های خاص معماری و البته علمی برای احداث این بناها مورد استفاده قرار می‌گرفت که حیرت‌انگیز است، البته این حمام‌ها که دیگر کاربرد گذشته را ندارند به یک مکان گردشگری و یا سفره‌خانه بدل شده‌اند.

حمام قلعه

کوی حمام قلعه یکی از قدیمی‌ترین محله‌های همدان است که بین خیابان باباطاهر و شریعتی قرار گرفته است. این محله از یک سمت به محله قاشق‌تراشان می‌خورد و از سوی دیگر به بازار مظفریه و ابتدای کوچه استرومردخای محدود می‌شود. مسجد و حمام این محله از بناهای تاریخی دوران گذشته هستند. حمام این محله که نام دیگرش حمام «حاج محمدسعید» است.

قدمت این بنا به دوره قاجار بازمی‌گردد و یکی از مهمترین آثار تاریخی در این حوزه به حساب می‌آید. امروز این حمام به موزه و سفره‌خانه سنتی بدل شده و برنامه‌های مختلفی نیز به مناسبت‌های مختلف در آن برگزار می‌شود. در همه جای حمام ترکیبی از معماری ایرانی و اسلامی به کار رفته که فضایی دیدنی را به وجود آورده است. در حمام چهارستون سنگی هست و سقف طاق نماهایی زیبا دارد که همه و همه معماری ناب قدیمی ایران را نشان می‌دهند. اگر این حمام را با دیگر حمام‌های سنتی استان مقایسه کنید می بینید که معماری و ساختار این حمام را متفاوت خواهید دید.

حمام حاجی

محله حاجی بین خیابان شهدا و تختی قرار گرفته است. از یک سمت به پل پهلوان‌ها می‌خورد و از سوی دیگر با محله ملاجلیل همسایه است. مدرسه علمیه مرحوم آقای آخوند نیز در این محله واقع شده است. حمام حاجی نیز امروز به یک رستوران بدل شده است.

 

حمام محله حاجی با مساحتی بالغ بر 1000 متر مربع دو حمام زنانه و مردانه را شامل می‌گردد. در قسمت حمام زنانه، با پیمودن چهار پله به طرف پایین وارد هشتی نسبتاً کوچکی شده و با عبور از یک راهرو باریک وارد فضای سربینه حمام به ابعاد 5/10 در 11 مترمربع می‌شویم. حمام‌های سرد و گرم دارای حوضی (خزینه) به ابعاد 2/1 در چهار متر و چهارستون سنگی است.

سقف حمام به وسیله قوس های پنج و هفت کند با دهانه‌های مختلف از 5/1 تا چهار متر اجرا و برای پوشش فاصله بین قوس‌ها از گنبد استفاده شده است. در قسمت حمام مردانه نیز با عبور از چند پله وارد هشتی حمام شده و با عبور از معبری باریک داخل حمام سرد می‌شویم. حمام سرد دارای گنبدی زیبا و فاقد ستون است. همچنین این حمام دارای شش تاق نما بوده که دو به دو با هم قرینه‌اند.

پی بنا از سنگ است و در ساخت بنا از آجر قوامی به ابعاد 5 در 5/10 در 22 سانتی متر و ملات ساروج به کار رفته است. حمام محله قدیمی حاجی که به شماره 3375 در فهرست آثار تاریخی به ثبت ملی رسیده، قراراست پس از اتمام مرمت و احیا به مرکز اقامتی و پذیرایی تغییر کاربری دهد.

حمام گلستان

حمام گلستان که به حمام قدیمی بازار و حمام خان نیز معروف است، در محله درب کاروانسرای اسدآباد قرار دارد و تاریخ ساخت آن به دوره صفویه می‌رسد. درِ ورودی حمام به محوطه‌ای 6ضلعی باز می‌شود که اضلاع آن مساوی به نظر می‌رسد. طاق این محوطه گنبدی است و سربینه هشت ضلعی آن در قسمت جلویی راهروی ورودی قرار دارد. در 6 ضلع سربینه، 6 صفه برای کندن لباس‌ها ساخته شده است. سقف این صفه‌ها به صورت جناغی است.گرمخانه حمام از سه قسمت شامل بخش مرکزی، بخش سمت راست (خزینه آب سرد) و بخش سمت چپ (خزینه آب گرم) تشکیل شده و دارای سقفی با طاق جناغی است. در حال حاضر محل ورود به خزینه آب گرم به وسیله پنجره‌ای فلزی مسدود شده و به جای خزینه آب سرد، 6 دوش انفرادی ایجاد شده است. مصالح به کار رفته در ساخت این حمام عبارتند از آجر، ملات گچ و سنگ تراشیده مرمر. کف سربینه و راهروها سنگ لاشه و کف حمام از بهترین نوع سنگ مرمر پوشیده شده است.

حمام میدان اسدآباد

این بنا در محله میدان اسدآباد واقع شده و از آثار اواخر دوره قاجاریه و یا اوایل دوره پهلوی است که در دوره اخیر برای استفاده بهتر، تغییراتی در آن داده‌اند. ورودی حمام در ضلع جنوبی آن واقع شده و به محوطه هشت ضلعی با پوشش گنبدی راه دارد. از این محوطه راهرویی به سربینه حمام منتهی می‌شود. سربینه نیز فضایی هشت ضلعی با صفه‌های بزرگ و کوچک و درگاه‌هایی با طاق جناغی است.

حمام حاج آقاتراب

حمام حاج آقا تراب در بافت تاریخی شهر نهاوند در استان همدان قرار گرفته است، این حمام تاریخی که در دوره قاجار ساخته‌ شده دو بخش زنانه و مردانه دارد. بانی این حمام حاج میرزا محمد نقی از خوانین و محترمین شهر نهاوند بوده‌ است، اما این بنا به نام فرزندش «آقاتراب» معروف شده که خود مرحوم حاج آقاتراب نیز یکی از شخصیت‌های برجسته زمان قاجار در این شهر بوده است. حمام حاج آقا تراب از تزئینات چشمگیری برخوردار است که در آن از سنگ‌های تزئینی همانند مرمر و آهک سفید استفاده و بر روی آنها اشعاری با خط خوش حک شده‌ است.

 

ستون‌های سنگی سفید با تزیینات مارپیچی و سرستون‌هایی پله‌ای شکل این حمام نیز از جمله دیگر زیبایی‌های این حمام تاریخی به حساب می‌آید.

حمام سرابی تویسرکان

 

حمام سرابی تویسرکان به دوران صفویه بازمی‌گردد که یکبار در دوره قاجار بازسازی شده است. این حمام در سال‌های گذشته نیز مرمت شد و امروز به یک مکان گردشگری بدل شده است. حمام سرد با شکوه‌ترین بخش این بنا به شمار می‌رود و آب‌نمایی دو پله‌ای در وسط دارد که به نظر می‌رسد آب قناتی از آن می‌گذشته است. میاندری باریک با پلانی ذوزنقه‌ای شکل که یک سرویس بهداشتی را در خود جای داده ارتباط با حمام گرم را میسر می‌سازد. حمام گرم (گرمخانه) نیز ساختاری مشابه سربینه دارد یعنی از یک فضایی هشت‌وجهی با گنبدی آجری به ارتفاع راس 2/5 متر که در شرق آن خزینه و در جنوب آن اتاق نظافت قرار گرفته، به وجود آمده است. در قسمت‌های شمالی حمام فضاهایی جهت ذخیره آب و تونخانه وجود دارد که از طریق لوله‌های چدنی با دیگر قسمت‌های حمام در ارتباط هستند و مانند دیگر حمام‌های قدیمی گرمای حاصل از سوختن سوخت در تونخانه با عبور از زیر حمام گرم از طریق کانالی باریک مورد استفاده بهینه قرار می‌گرفته است.

حمام اعظم کبودراهنگ

حمام اعظم کبودراهنگ دارای سه گنبد و یک خزینه بوده و از جنس سنگ ساروج بنا شده است. این حمام تاریخی در مرکز شهر کبودراهنگ، خیابان دستغیب، واقع شده است.

این بنا در اواخر دوره قاجاریه به وسیله تعدادی از خیران کبودراهنگ ساخته شد. این بنا حدود 400 مترمربع مساحت دارد و شامل دو قسمت اصلی حمام سرد و حمام گرم است. حمام اعظم با استفاده از سنگ و آجر و ملات ساروج ساخته شده و در سالیان گذشته به دلیل اضافه کردن الحاقات فراوان، دچار تزلزل شده بود. در این حمام‌های قدیمی قسمتی وجود دارد که به «گربه‌رو» معروف است.گربه‌رو به مکان‌هایی در حمام گفته می‌شود که کوره‌ای در آن واقع است و حمام را گرم می‌کند. دوده‌های اضافی ناشی از سوخت این کوره‌ها وارد بخش‌های منتهی به کف حمام شده و موجب گرم شدن کف حمام می‌شد.

انتهای پیام

دیدگاه شما

کانال تلگرامی پایگاه خبری بهارانه
پایگاه خبری تحلیلی نشاط شهر