آخرین اخبار

4. ارديبهشت 1399 - 6:31   |   کد مطلب: 31432
توسعه بقعه شاهزاده حسین‌(ع) از طرح‌های کلیدی گردشگری مذهبی

به گزارش بهارانه،  استان همدان پتانسیل‌های بسیاری برای جذب گردشگران دارد، اما دراین‌بین نباید بررسی‌های همه‌جانبه طرح‌های گردشگری جایشان خالی باشد و بی‌توجه به بحث‌های ارزیابی تأثیرات اجتماعی و فرهنگی، پیوست‌ها، طرح‌های پدافند غیر عامل و زیست‌محیطی، قدم پیش گذاشت؛ چراکه با این وصف طرح‌های گردشگری در همدان نه‌تنها فرصت نخواهند بود، بلکه تهدید هستند!

استاندار همدان هفته جاری در جلسه هماهنگی بررسی طرح‌های جهش تولید همدان در زمینه گردشگری این استان و پروژه‌های جهش تولید در این مسیر چنین گفت: تاکنون چهار پروژه‌‌ مهم در این حوزه که ماهیت استانی دارند، در دستور ‌کار قرار داده‌ایم؛ ازجمله پروژه‌ 240 هکتاری سد اکباتان، پروژه بین‌المللی 230 هکتاری علیصدر، پروژه 240 هکتاری باغ میوه همدان و همچنین پروژه مذهبی یک هکتاری شاهزاده حسین. از سویی ایجاد زیرساخت مجموعه گردشگری دامنه شمالی، از دیگر پروژه‌های مهمی است که سازمان میراث فرهنگی و گردشگری بر روی آن مطالعات لازم را انجام داده و در دستور کار قرار گرفته است.

بدین‌ترتیب بر آن شدیم تا به بررسی وضعیت این پروژه‌ها و مسیر پیش روی آن‌ها بپردازیم.

      بوستان اکباتان همدان از یک ایده در حد جرقه تا آتش گرفتن!

اواسط آبان‌ماه سال گذشته بود که تیم گردشگری شورای شهر و شهرداری همدان از بازدید اصفهان دو دستاورد خود را اعلام کرد؛ یکی خواهرخواندگی اصفهان و همدان و دیگری بازدید از مجموعه‌های تفریحی و ویلاهای ساخته‌شده در سد چادگان که آن را نمونه‌ای دانستند جهت احداث منطقه نمونه تفریحی و توریستی بوستان اکباتان در همدان. شباهت این سد به سد اکباتان باعث شد بهره‌گیری از تجربیات اصفهان در این زمینه را مد نظر قرار دهیم.

موضوع ایجاد منطقه نمونه تفریحی و توریستی بوستان اکباتان به مساحت 230 تا 250 هکتار، بحثی بود در شورا که تنها یک مخالف پیدا کرد، رئیس کمیسیون فنی عمرانی شورای اسلامی شهر همدان دراین‌بین موضوعاتی را مطرح کرد، اعم از فشارهای سیاسی برای انجام این کار و مشکلات زیست‌محیطی در جریان پیش روی ساخت پارک 240 هکتاری سد اکباتان؛ بررسی این موضوع بارها توسط سرویس گردشگری سپهرغرب پیگیری شد، اما گویی پشت درهای بسته (به‌اصطلاح شیشه‌ای) شورای شهر همدان این طرح تصویب شده و به همین منوالِ در سایه ماندن، در مسیر اجرایی شدن قرار گرفته است!

گویی در همدان یک طرح گردشگری به‌راحتی جامه عمل به خود می‌پوشد، اما ای‌کاش این پیشروی سریع از یک مشاهده میدانی و ایده تا تبدیل آن به فهرست پروژه‌های جهش تولید، در پروژه‌های دیگر هم مشهود بود و یا حداقل در کَندن آسفالت از بدنه تپه تاریخی هگمتانه و یا نجات تپه حاجی‌خان از پتروشیمی همدان نیز دیده می‌شد!

از سویی جای تأییدات محیط‌زیستی در پروژه‌های اخیر همدان خالی است؛ طرح‌هایی که ازنظر درجه‌بندی مهم هستند، همگی بایستی دارای پیوست پدافند غیر عامل باشند و بحث‌های زیست‌محیطی آن‌ها در کنار تأثیرات اجتماعی و فرهنگی آن مورد واکاوی قرار گیرد. اما گویی جامعه‌شناسان شهری در همدان به فراموشی سپرده شده‌اند و پیوست فرهنگی برای پروژه‌ها امری غیر ضروری تلقی می‌شود، اما آیا استعلامات زیست‌محیطی و پدافند غیر عامل نیز به انجام نمی‌رسد؟

      باغ میوه همدان، از نمایشگاه بین‌المللی تا پارک ملل و این‌روزها از اردوگاه اضطراری تا گردشگری!

در ادامه بررسی وضعیت باغ میوه همدان نیز خالی از لطف نیست، زیرا زمینی بوده که همواره در زمینه‌های مختلف مطرح شده است:

اردیبهشت سال 1387 یعنی دقیقاً 12 سال پیش موضوع تبدیل باغ میوه همدان به نمایشگاه بین‌المللی مطرح شد؛ به‌نوعی که مدیرعامل شرکت نمایشگاه‌های بین‌المللی همدان در آن روزها مطرح کرد که با انتقال نمایشگاه بین‌المللی همدان تا پایان سال 1388 به باغ میوه و با احداث سایت دائمی نمایشگاه در زمینی به وسعت 40 هکتار، نمایشگاه بین‌المللی همدان به قطب نمایشگاهی در خاورمیانه مبدل خواهد شد. این انتقال باعث می‌شود هم ازلحاظ برگزاری نمایشگاه در سطحی عالی‌تر عمل کنیم، هم پتانسیل‌ها و مهارت‌های بالقوه انسان را به جهانیان بهتر بشناسانیم و در هم جهت توسعه پایدار اقتصاد منطقه گامی بلندتر برداریم.

چند سال بعد، صبح یک روز اسفندماهی در سال 1392 بود که کلنگ پارک ملل همدان در باغ میوه به زمین خورد، اما این پارک که با تأخیری یک‌ساعته کلنگش به زمین خورد و اعضای شورای شهر وقت در مراسم حاضر نبودند و شهردار وقت همدان نیز آن را نیمه ترک کرد، سرنوشتش به همان‌جا ختم نشد!

نوروز سال 1393 بود که جلال نانکلی، رئیس جمعیت هلال‌احمر شهرستان همدان با اشاره به اردوگاه اسکان اضطراری مسافران نوروزی جمعیت هلال‌احمر شهرستان همدان واقع در پارک باغ میوه شهرداری همدان، از اسکان روزانه بیش از دو هزار مسافر در این اردوگاه خبر داد.

و سال 1397 در جلسه اعضای شورای هماهنگی مدیریت بحران شهرستان همدان برای اسکان اردوگاهی شهر همدان دو نقطه باغ میوه واقع در حوالی میدان فرودگاه و میدان امام حسن مجتبی (ع) درنظر گرفته شد که البته اواخر سال 1398 با پیگیری وضعیت فعلی این اردوگاه توسط سپهرغرب، مشخص شد هنوز طرح ایجاد اردوگاه اسکان اضطراری درحال تهیه است.

و این‌روزها نیز که خبر از پروژه 240 هکتاری باغ میوه همدان به گوش می‌رسد، گویی سر بی‌سروسامان آن همچنان بی‌کلاه مانده و باید هرطور که شده، کلاهی به آن پوشید.

      غار علیصدر، غاری در سطح جهانی که جهانی نشده است!

وضعیت غار علیصدر همدان نیز به‌لحاظ طرح مدیریت زیست‌محیطی همچنان نامعلوم است؛ شهریورماه سال 1391 بود که مدیرعامل شرکت سیاحتی علیصدر از تهیه طرح مدیریت زیست‌محیطی غار علیصدر برای نخستین‌بار در سطح کشور خبر داد و گفت: با توجه به الزامات طرح زیست‌محیطی در مورد تصفیه فاضلاب مجتمع سیاحتی علیصدر، ‌این شرکت نسبت به انتخاب مشاور و تهیه طرح تصفیه‌خانه فاضلاب اقدام و نسخه‌ای از طرح اولیه به محیط‌زیست استان ارسال کرد که بعد از بازنگری و ارائه نقطه‌نظرات کارشناسی در محیط‌زیست، برای اصلاحیه به مشاور عودت شد.

حسن اسلامیان خاطرنشان کرد: برای جلوگیری از گلسنگ‌های داخل غار که به‌اشتباه از آن‌ها به‌عنوان جلبک نام برده می‌شود، ‌طرح مبارزه با رویش و تیمار در غار توسط گروه‌های متخصص درحال انجام بوده و در ادامه کار مکاتبات لازم با مراکز علمی و تحقیقاتی کشور برای کنترل کامل معضل به‌وجودآمده، صورت پذیرفته است.

این‌روزها شرکت سیاحتی علیصدر با تغییر مداوم مدیریت مواجه بوده و امید است تا ثبات مدیریتی در آن، بتواند زمانِ فکر کردن به موضوعاتی که سال‌ها پیش مطرح بوده است را بار دیگر مهیا کند؛ از سویی این غار که در سطح بین‌المللی مطرح بوده، هنوز در پیچ‌وخم برطرف کردن مشکلات خُرد برای رسیدن به ثبت جهانی است.

      بقعه شاهزاده حسین (ع)؛ از سکوتی 10 ساله تا سفر وزیر

سال گذشته بود که طی سفر وزیر اقتصاد به همدان در بهمن‌ماه، دژپسند به بانک ملی رفت و سپس از بخش‌های مختلف بقعه شاهزاده حسین (ع) بازدید کرد و نماز جماعت را در این مکان زیارتی خواند؛ اما در مورد نتایج این بازدید به شوخی پاسخ داد: قرار نیست تصمیمی‌ بگیریم، آمده‌ایم زیارت کنیم؛ نماز هم خواندیم و شما دعا کنید که قبول باشد!

از سویی به گفته مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان همدان در بهمن‌ماه سال گذشته، پرونده شاهزاده حسین (ع) و بانک ملی همدان پس از کش‌وقوس فراوان با وساطت استاندار به نتیجه رسید و گره از مشکلاتش باز شد.

این درحالی است که تابستان سال 1389 نخستین جرقه برای رفع تصرف بقعه شاهزاده حسین (ع) مطرح شد و حال پس از 10 سال، گویی قرار است اتفاقاتی در این محدوده بیفتد؛ چنانکه استاندار همدان در هفته جاری نیز مطرح کرده که «توسعه بقعه شاهزاده حسین‌(ع) از طرح‌های کلیدی محسوب می‌شود و در سال جاری به‌طور ویژه به آن می‌پردازیم؛ این بقعه متبرک با توجه به شجره‌نامه، جایگاه معنوی و موقعیت جغرافیایی که در شهر دارد، باید به یک سایت گردشگری مذهبی نمونه تبدیل شود.»

      و اما بررسی‌ها و آنچه نباید می‌شنیدیم...

درخصوص پروژه‌های مذکور، بارها پیگیر وضعیت از سوی مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان همدان شدیم و پاسخ شنیدیم که طرح‌های گردشگری ضوابط و دستورالعمل‌های خاص خود را دارند و برای عملیاتی شدن نیازمند استعلام و گرفتن مجوز از محیط‌زیست هستند که این موضوع در طرح‌های مذکور تاکنون محقق نشده است.

در ادامه نیز پیگیری‌ها به بررسی موضوع در قالب پدافند غیرعامل رسید؛ مدیرکل پدافند غیر عامل استان همدان بارها تأکید کرده است تمامی طرح‌های بزرگی که پیش‌بینی می‌شوند، سطح‌بندی شده و اگر در این فرآیند مشخص شود مهم یا خیلی مهم هستند، بایستی پیوست پدافندی را نیز در کنار تأییدیه پدافند غیرعامل داشته باشند؛ چراکه باید تهدیدات و راهکارهای مقابله با آن در پروژه‌ها مشخص و تعیین شود که آیا این طرح توجیه پدافندی دارد یا خیر.

اما آیا به‌راستی برای پروژه‌های گردشگری مذکور پیوست پدافند زیستی درنظر گرفته شده؟ تدوین طرح پدافندی غار علیصدر به کجا رسیده است؟

در ادامه این بررسی‌ها گفت‌وگویی با علیرضا قاسمی، معاون سرمایه‌گذاری و امور طرح‌های میراث فرهنگی استان همدان ترتیب داده شد تا وضعیت این پروژه‌ها را جویا شویم که در ادامه آن را می‌خوانید:

معاون سرمایه‌گذاری و امور طرح‌های میراث فرهنگی استان همدان با بیان اینکه منطقه سد اکباتان، باغ میوه همدان و همچنین علیصدر جزء مناطق نمونه گردشگری همدان محسوب می‌شوند، خاطرنشان کرد: اکنون طرح‌های این سه پروژه درحال انجام بوده و زمین در محدوده آن‌ها از سوی منابع طبیعی به شهرداری داده شده است.

علیرضا قاسمی با اشاره به اینکه اداره میراث فرهنگی همدان در مرحله تهیه طرح جامع برای پروژه‌های مذکور است، در پاسخ به اینکه در این طرح چه مسائلی دیده می‌شود؟ گفت: عنوان این طرح، طرح مناطق نمونه گردشگری است و پس از اجرای آن آماده واگذاری به سرمایه‌گذار می‌شود.

این مقام مسئول در پاسخ به اینکه آیا بحث‌های پدافند زیستی و زیست‌محیطی در این پروژه‌ها مد نظر قرار گرفته است؟ عنوان کرد: این پروژه‌ها را با همکاری محیط‌زیست پیش خواهیم برد.

این درحالی است که تاکنون استعلام‌های مربوطه گرفته نشده و حتی به گفته مسئولین محیط‌زیست شهرستان همدان محدوده سد اکباتان جزء مناطق حفاظت‌شده محیط‌زیست است؛ در این راستا سؤال بعدی مبنی بر این موضوع بود و معاون سرمایه‌گذاری و امور طرح‌های میراث فرهنگی استان همدان پاسخ داد: سعی می‌کنیم محلی را شناسایی کنیم که امکان استفاده برای گردشگری را داشته باشد و در محدوده حفاظت‌شده نباشد.

      مسئولین استان همدان، لطفاً پیش از اقدام، به فکر آینده باشید!

پروژه‌های گردشگری در همدان یکی پس از دیگری سوار بر قطار توسعه استان شده، اما به مقصد نرسیده، پیاده می‌شوند؛ پروژه‌هایی که گویی آن‌قدر لابه‌لای طرح‌های دیگر پیش می‌روند که وقتی می‌خواهیم به بررسی پیامدهای آن‌ها فکر کنیم، زمان‌های صرف‌شده و هزینه‌های ریخته‌شده به پای آن‌ها، ما را ساکت می‌کنند!

مثال عینی آن می‌تواند همین برج زاگرس همدان باشد، برجی که معلوم نشد سرنوشتش در کمیسیون ماده 100 به کجا رسید و با وجود آنکه تأمین پارکینگ باید در اولویت برج‌ها و مجتمع‌های تجاری- اداری باشد و ساخت چنین برجی در نزدیکی یک میدان نیازمند بازنگری بود، اما این‌روزها بی‌هیچ دردسری ادامه حیات می‌دهد و هنوز تکلیف ماجراهای آن روشن نشده است.

حال نیز امید است پیش از آنکه پیامدهای پروژه‌های گردشگری به‌ویژه در محدوده سد اکباتان قد علم کند، طرح‌های توسعه‌ای (پیش از اقدام) با نگاه ویژه به مسائل پدافندی، اجتماعی و فرهنگی و البته زیست‌محیطی پیش رود تا پروژه‌ها در همدان به‌نام گردشگری و به کام عده‌ای نباشد و داغ ننگ آن‌ها بر پیشانی همدان نماند، چراکه فردا دیر است!

برچسب‌ها: 

دیدگاه شما

پایگاه خبری تحلیلی نشاط شهر
کانال تلگرامی پایگاه خبری بهارانه