به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «بهارانه»؛ به نقل از خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان» طبق آمار رسمی، ولادت در کشور روندی کاهشی دارد و استان همدان نیز از این موضوع مستثنی نیست.
در کنار آمار تولد، آمار سقط جنین نیز همواره موضوعی مهم بوده که البته آمار دقیقی از آن در دست نیست اما طبق اعلام سازمان پزشکی قانونی کشور، در سال گذشته (۱۴۰۴) ۱۰ هزار و ۸۱۰ درخواست صدور مجوز سقط جنین قانونی به پزشکی قانونی ارجاع شد و پس از بررسی مدارک ارائهشده و شرایط مادر و جنین، برای هشت هزار و ۷۵۸ نفر از آنان مجوز صادر شد.
در کنار آمار رسمی، آماری غیر رسمی از کارشناسان مختلف نیز نشان میدهد که سالانه بین ۳۰۰ هزار تا ۶۰۰ هزار سقط غیرقانونی در کشور انجام میشود که رقمی نگران کننده است.
مسئله سقط جنین به عنوان نقطه تلاقی علم، اخلاق، فقه و سیاستگذاری اجتماعی، همواره محل مناقشه و تأمل بوده است؛ آنچه این موضوع را بیش از پیش حائز اهمیت میکند، نه فقط ابعاد حقوقی و شرعی آن، بلکه لایههای پنهان فرهنگی و روانی است که تصمیمگیری درباره آن را شکل میدهد.
این فعال حوزه حیات جنین با اشاره به شواهد علمی و تجربی، افزود: پروسه لقاح یک اتفاق خارقالعاده است، دو سلول کاملاً متفاوت از دو انسان متفاوت با هم ترکیب میشوند و فضایی کاملاً جدید شکل میگیرد، دو سلولی که عمرشان نهایتاً چند ساعت تا چند روز است، پس از لقاح سلولی ایجاد میکنند که میتواند چند دهه عمر کند و این یک شروع باشکوه است.
نظری با بیان اینکه جنین در یک ماه و نیم اول زندگی، با سرعت بسیار زیادی رشد میکند، عنوان کرد: اگر یک انسان با قد یک متر و هفتاد سانتیمتر با همان سرعت رشد کند، در یک ماه و نیم تقریباً به چهل متر میرسد و این نشاندهنده سرعت بالای رشد جنین است.
وی با استناد به روایات دینی، گفت: اگر این سلول روح نداشت، این تکامل و رشد اتفاق نمیافتاد؛ یکی از اصحاب امام صادق (ع) درباره سقط جنین در حد نطفه سؤال کرد و امام فرمودند این کار را نکنید و سقط آن حرام است و دیه دارد، وقتی دلیل پرسیدند، فرمودند اگر روح نداشت، این تغییر و تحول اتفاق نمیافتاد.
این فعال حوزه حیات جنین، ادامه داد: ما چیزی به نام روح کامل داریم که حدود چهار ماهگی شکل میگیرد و تکامل پیدا میکند، اما سلول انسانی از همان ابتدا روح انسانی دارد و باید مراحلی را طی کند تا به روح کامل برسد؛ این چهار ماه فقط برای محاسبه دیه در فقه در نظر گرفته شده است و قبل و بعد از آن هیچ فرقی در حرمت سقط وجود ندارد.
چهار ماهگی، حد نهایی نه معیار سقط
نظری با هشدار درباره برداشت غلط از حکم چهار ماهگی گفت: متأسفانه برخی مردم، چهار ماه را معیار قرار میدهند و قبل از آن به خود اجازه سقط میدهند و فکر میکنند گناهی ندارد، در حالی که اصلاً اینطور نیست.
وی خاطرنشان کرد: بر اساس پژوهشها و مشورت با فقها، این فاصله در افراد مختلف متفاوت است، ممکن است یک جنین در دو ماهگی به روح کامل برسد و چهار ماهگی حد نهایت آن است.
این فعال حوزه حیات جنین، تصریح کرد: این چهار ماه به دلیل محدودیت ابزارهای ما برای تشخیص علائم حرکت جنین است و با پیشرفت تجهیزات، ممکن است این سن پایینتر هم بیاید.
نظری با تأکید بر ارزش حیات جنین گفت: جنین یک نعمت و امانت الهی نزد پدر و مادر است، چه خواسته و چه ناخواسته وارد زندگیشان شده باشد.
وی با اشاره به اینکه بسیاری از بارداریها پیشبینی نشده است و نمیتوان برای همه قسمتهای زندگی برنامهریزی کرد، افزود: چه بسیار زوجهایی که در آرزوی فرزند هستند و برنامهریزیشان به نتیجه نمیرسد، بنابراین باید نسبت به این هدیه ارزشمند الهی مسئولانهتر برخورد کنیم.فرهنگسازی و آگاهیبخشی، مهمترین راهکار پیشگیری از سقط جنین
محدثه شکریپور، مسئول مؤسسه مهرآوران منجی، در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان» فرهنگسازی و آگاهیبخشی به خانوادهها را مهمترین راهکار پیشگیری از سقط جنین دانست و گفت: جلوگیری از سقط جنین جدای از حرمت شرعی، از بسیاری آسیبهای روحی و جسمی برای مادر جلوگیری میکند.
وی درباره راهکارهای پیشگیری از سقط جنین، افزود: اولین و مهمترین راهکار، فرهنگی است؛ مهمترین چیز این است که خانوادهها، نه تنها مادران و پدران، بلکه همه باید بدانند که جنین شیء نیست.
مسئول مؤسسه مهرآوران منجی ادامه داد: شیءانگاری جنین، حتی از روزهای اول باعث میشود زوجین به سمت سقط بروند، چون جنین را حس نمیکنند.
شکریپور با طرح این سوال که آیا اگر مادری بچه خودش را خارج از شکمش، یک بچه یک ساله را احساس کند که جریان زندگیاش را بر هم زده، حاضر است فرزند را داخل چرخ گوشت بیاندازد یا خیر، عنوان کرد: قطعا پاسخ منفی است چراکه کاملاً به فرزند حس دارد و او را کاملاً درک میکند.
وی ادامه داد: حال مادری که درک نمیکند که آن جنین چهار هفته مثل همان است، ممکن است فکر سقط از ذهنش خطور کند؛ درست است که جنین هنوز کامل نشده است اما قسمتی از روح در آن دمیده شده است.
مسئول مؤسسه مهرآوران منجی خاطرنشان کرد: جنین هشت هفته، درد را حس میکند، و این در حالی است که برخی افراد میگویند سقط جنین تا چهار ماه که مشکلی ندارد، اما طبق فتوای مراجع، سقط از همان روز اول مشکل دارد.
شکریپور با بیان اینکه اگر ما واقعاً بتوانیم احساس وجود جنین را به مادران بفهمانیم و از نظر فرهنگی و شرعی نیز حرمت جنین را جا بیاندازیم، بسیاری از سقطها انجام نمیشود، افزود: پس یکی از مهمترین راهکارها آگاهیبخشی است، علاوه بر این، خود آسیبهایی که سقط جنین برای مادر دارد، بهخصوص آسیبهای روحی فراوان و افسردگیهای شدید که گاهاً تا سالها درگیر خوابهای پریشان و حال بد هستند.
وی با اشاره به اینکه به علاوه خونریزیهای زیاد، ناباروریهای بعد از آن و مشکلات جسمی به دنبال سقط جنین ایجاد میشوند، تصریح کرد: این مسائل نیز قسمتی از آگاهیهایی است که باید یک مادر و حتی پدر خانواده نسبت به سقط دریافت کنند.
مسئول مؤسسه مهرآوران منجی با بیان اینکه بخشی از آمار سقطها به دوران عقد زوجین مربوط است، افزود: عامل بسیاری از این سقطها، خانوادهها هستند و زوجین بخاطر ترس از آبرو با وجود آنکه زن و شوهر شرعی هستند، راضی به سقط فرزند خود میشوند.
شکریپور با اشاره به در چنین شرایطی اگر زوجین با یک مشاور صحبت کنند و خانوادهها آنها را تحت فشار قرار ندهند، زوجین فرزند خود را حفظ میکنند، گفت: حتی ما موردی را داشتیم که خود دختر دوست داشت بچهاش را نگه دارد، ولی هر دو خانواده به او فشار آوردند و این موضوع اصلاً برایشان قابل درک نبود که در دوران عقد بخواهد باردار شود.
وی با بیان اینکه عوامل اقتصادی دومین دلیل سقط جنین عنوان میشود، تصریح کرد: مشکلات اقتصادی بزکشی پوشیده نیست و گاهی خانواده دو یا سه فرزند دارند و بخاطر همین مسائل اقتصادی توانایی اینکه بخواهد بچه دیگری را داشته باشد ندارد، ولی در شرایطی که جنین تشکیل شده است نباید بخاطر مسائل اقتصادی دست به کشتن آن بزنند.
مسئول مؤسسه مهرآوران منجی ادامه داد: قطعا منطقی نیست که به دلیل آنکه والدین برنامهریزی اقتصادی نداشتند و حالا صاحب فرزند شدند، آن را از زندگی محرم کنند.شکریپور با تأکید بر اینکه بعضی مواقع خداوند فرزندی را در مدار زندگی زوجین قرار میدهد و این هدیهای الهی است، عنوان کرد: این موضوع شاید خیلی قشنگتر از آن باشد که زوجین با برنامهریزی خود برای فرزندآوری اقدام کنند.
وی با بیان اینکه جدای از همه موضوعات گفته شده، زوجین باید بدانند هرچه زودتر صاحب فرزند شوند، میتوانند زندگی با کیفیتتری داشته باشند، گفت: هیچ چیزی در زندگی آنقدر ارزش ندارد که بخاطر آن خود را از لذت مادر و پدر شدن محروم کنید.
اهمیت خدمات مشاورهای برای جلوگیری از سقط جنین
شهلا ضابطی کارشناس مامایی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان»، با اشاره به سقط جنین و چالشهای مرتبط با آن، عنوان کرد: وقتی در مورد سقط و انواع سقطها سخن میگوییم، مسائل زیادی از سوی مادری که میخواهد سقط انجام دهد مطرح میشود؛ برخی از مادران احساس میکنند که در زمان مناسبی باردار نشدند و در نتیجه تصمیم به سقط جنین میگیرند.
وی با بیان اینکه باید به این مادران گفت که بارداری شاهکار خلقت است، افزود: در واقع خداوند این مادران را برگزیده و در خلق یک موجود زنده آنها را با خود شریک کرده است، این شاهکار خلقت را باید قدردانست.
این کارشناس مامایی ادامه داد: بارداری یک امر طبیعی و فیزیولوژیک در طبیعت است و انسان هم مانند بقیه پستانداران باردار میشود و مراحل آن را بهطور طبیعی طی میکند.
ضابطی با بیان اینکه بسیاری از مادرانی که به مراکز مشاوره مراجعه میکنند، تحت تأثیر فشارهای اقتصادی، اجتماعی یا خانوادگی تصمیم به سقط جنین خود میگیرند، گفت: در حالی که این مادران، از عوارض جسمی و روانی این اقدام برای آینده خود بیاطلاع هستند.
وی با تأکید بر لزوم ارائه مشاوره تخصصی پیش از هر تصمیمی، تصریح کرد: سقط جنین تنها یک اقدام پزشکی ساده نیست؛ بلکه میتواند عوارض جدی مانند خونریزی، عفونت، ناباروری و حتی آسیبهای روانی طولانیمدت مانند افسردگی و احساس گناه را به همراه داشته باشد.
این کارشناس مامایی با اشاره به نقش خانواده و جامعه در حمایت از مادران باردار، افزود: بسیاری از مادران به دلیل نداشتن حمایت کافی، احساس تنهایی و ناچاری میکنند.؛ در چنین شرایطی، آموزش و آگاهیبخشی به خانوادهها و ارائه خدمات مشاورهای رایگان میتواند نقش تعیینکنندهای در کاهش آمار سقطهای غیرضروری داشته باشد.
ضابطی با اشاره به اهمیت فرهنگسازی در این زمینه خاطرنشان کرد: باید به مادران یادآوری کنیم که بارداری نه یک بار اضافی، بلکه فرصتی برای شریک شدن در معجزه آفرینش است.
این کارشناس مامایی تصریح کرد: حمایت از این مادران و فرزندانشان، سرمایهگذاری بر سلامت نسل آینده جامعه است.
ضابطی بر ضرورت همکاری نهادهای بهداشتی، مشاوران روانشناسی و رسانهها برای ارائه اطلاعات دقیق و علمی به خانوادهها تأکید کرد و گفت: آگاهی بخشی عمومی میتواند از بسیاری از تصمیمهای پشیمانکننده جلوگیری کند.
سقط جنین، پدیدهای اجتماعی با پیامدهای پیدا و پنهان
بسیاری از تصمیمها برای پایان دادن به بارداری، نه بر پایه شناخت دقیق از مراحل رشد جنینی، بلکه بر اساس تصورات نادرست، فشارهای اقتصادی، ترس از قضاوت اجتماعی یا نبود حمایت خانوادگی گرفته میشود.
این در حالی است که پژوهشها نشان میدهد جنین از همان مراحل نخستین، نه یک توده بیجان، بلکه موجودی زنده با توان بالقوه برای تبدیل شدن به انسانی کامل است. بنابراین، هرگونه بحث درباره سقط جنین ناگزیر باید به پرسشهای بنیادین درباره ارزش حیات، مسئولیت اخلاقی و نقش جامعه در حمایت از مادر و کودک گره بخورد.
از سوی دیگر، نمیتوان از کنار پیامدهای روانی و جسمی سقط جنین به سادگی گذشت. افسردگی، احساس گناه، اختلالات خواب، خونریزی، عفونت و حتی ناباروری از جمله عوارضی هستند که بسیاری از زنان پس از سقط تجربه میکنند، اما کمتر به آنها پرداخته میشود.
این عوارض نشان میدهد که سقط جنین صرفاً یک تصمیم شخصی یا پزشکی نیست، بلکه پدیدهای اجتماعی است که نیازمند سیاستگذاری جامع، آموزش همگانی و ارائه خدمات مشاورهای تخصصی است و بدون چنین رویکردی، هر تلاشی برای کاهش آمار سقط جنین ناقص و ناپایدار خواهد بود.
سقط جنین، پدیدهای است که ریشه در باورهای فرهنگی، شرایط اقتصادی، ساختارهای حمایتی و سطح آگاهی عمومی دارد. تا زمانی که جامعه، جنین را به عنوان موجودی دارای کرامت و ارزش ذاتی نشناسد و مادران باردار را در برابر فشارهای مختلف تنها بگذارد، آمار سقط جنین کاهش نخواهد یافت.
بنابراین، راهبرد اصلی باید بر فرهنگسازی، آموزش همگانی و تقویت شبکههای حمایتی متمرکز شود، نه صرفاً بر ممنوعیتهای قانونی یا توصیههای اخلاقی.
اگر خواهان کاهش این پدیده هستیم، باید بپذیریم که تغییر نگرشها زمانبر، نیازمند مشارکت نهادهای مختلف و مستلزم ایجاد بستری است که در آن مادران احساس امنیت، حمایت و ارزشمندی کنند. تنها در چنین شرایطی میتوان امیدوار بود که تصمیمها نه از سر ناچاری یا ناآگاهی، بلکه بر پایه شناخت، مسئولیت و احترام به حیات انسانی گرفته شود.
انتهای خبر/
گزارش پیشرو، با بهرهگیری از دیدگاههای فعالان حوزه حیات جنین، کارشناسان مامایی و مسئولان مؤسسات مردمی، تلاش کرده است تا تصویری چندوجهی از این پدیده ارائه دهد و بر ضرورت بازنگری در باورهای عمومی و تقویت فرهنگ مسئولیتپذیری تأکید کند.
آمار نگرانکننده سقط جنین و باورهای غلط درباره حیات جنین
فاطمه نظری، فعال حوزه حیات جنین در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان» به بررسی واقعیت حیات جنین و باورهای غلط درباره سقط جنین پرداخت و گفت: باورهای غلط رایج در جامعه موجب شده که بسیاری تصور کنند جنین در مراحل اولیه، درک، درد و شعور ندارد و به همین بهانه اقدام به سقط میکنند در حالی که حیات جنین نیز مانند حیات یک انسان بالغ، ارزشمند و قابل رشد است.
وی با اشاره به اینکه واژه قتل بسیار بزرگ است، اما متأسفانه ما هرگز آن را برای جنین در نظر نمیگیریم، افزود: هیچ انسان عاقل و شرافتمندی به قتل نفس اقدام نمیکند، اما میبینیم افراد با بهانههایی مانند چند سلول است، درک ندارد و درد ندارد، به راحتی جنین را سقط میکنند.
این فعال حوزه حیات جنین با تأکید بر دردناکتر بودن سقط جنین توسط نزدیکترین افراد، تصریح کرد: دردناکتر از سقط جنین توسط دیگران، این است که پدر و مادر که تنها پناه و حامی جنین هستند او را از بین میبرند و به قتل میرسانند.
نظری علت اصلی این اقدام را عدم انسانپنداری جنین یا شیانگاری دانست و گفت: بسیاری فکر میکنند جنین یک تکه گوشت، لخته خون یا نهایتاً یک توده سلولی است در حالی که همه ما انسانهایی که امروز اینجا حضور داریم، روزی یک سلول بودهایم.
وی ادامه داد: آن سلول شاید بالفعل انسان کامل نیست، اما بالقوه انسان است و اگر رها شود و اجازه رشد بیابد، به یک انسان بالغ و ارزشمند تبدیل میشود.